Sigortalar kabloları korur; kaçak akım rölesi ise insanları. Bu ayrım, eski binalarda neden bu kadar önemli olduğunu da açıklıyor.
Sigorta ile kaçak akım rölesi arasındaki fark
Sigorta, hattan geçen akım kablonun taşıyabileceğinden fazla olduğunda (aşırı yük ya da kısa devre) devreyi keser. Amacı kabloların ısınmasını ve yangını önlemektir.
Kaçak akım rölesi ise hatta giden ve geri dönen akımı karşılaştırır. Aradaki fark belli bir eşiği aşarsa, yani akımın bir kısmı "kaçıyorsa", devreyi keser. Islak elle bir cihaza dokunulduğunda ya da gövdesine elektrik kaçmış bir makineyle temas edildiğinde hayat kurtaran budur. Normal bir sigorta bu durumda atmaz, çünkü akım aşırı yük sınırına ulaşmaz.
30 mA ne demek?
Rölenin hassasiyetini gösterir. Konutlarda hayat koruması için 30 mA'lik röleler kullanılır; kaçak bu seviyeye ulaştığında devre çok kısa sürede kesilir. Daha yüksek değerli (örneğin 300 mA) röleler ise daha çok yangın koruması amacıyla, bina girişlerinde kullanılır.
Panonuzda var mı?
Panonuzun kapağını açın ve şunlara bakın:
- Normal sigortalardan genellikle daha geniş bir şalter
- Üzerinde "T" veya "Test" yazan küçük bir düğme
- Etiketinde "30 mA" ya da "IΔn 0,03 A" ibaresi
Bunlardan hiçbiri yoksa ve panonuzda yalnızca sıra sıra küçük otomatik sigortalar (ya da daha eski, vidalı buşonlar) varsa, büyük ihtimalle kaçak akım koruması yoktur.
Test düğmesi ne işe yarar?
Rölenin çalıştığını kontrol etmek içindir. Düğmeye bastığınızda röle atmalı ve bağlı devrelerde elektrik kesilmelidir. Üreticiler bu testin düzenli aralıklarla yapılmasını önerir. Düğmeye basınca röle atmıyorsa arızalıdır ve değiştirilmelidir.
Röle sık atıyorsa ne yapmalı?
Sık atan kaçak akım rölesini devre dışı bırakmak ya da "köprülemek" en tehlikeli hatalardan biridir. Röle bir sorunu haber veriyordur. Sebep çoğu zaman arızalı bir cihaz (su ısıtıcı, çamaşır makinesi, fırın), nemli bir priz ya da hatta nem almış bir bağlantıdır. Sigortanın neden attığını anlattığımız yazıda adımları bulabilirsiniz.
Eski binalarda neden daha önemli?
Eski tesisatlarda çoğu zaman topraklama hattı da eksiktir. Topraklaması olmayan bir hatta cihaz gövdesine kaçan elektrik fark edilmeden kalabilir. Kaçak akım rölesi, bu riskin önündeki en önemli bariyerdir. Pano yenilerken rölenin eklenmesini işin olmazsa olmazı olarak görüyoruz.
Panonuzda kaçak akım koruması yoksa ya da emin değilseniz Karuç Elektrik ekibimize kontrol ettirebilirsiniz.